Przyspieszacz poszukiwań:

Metoda obróbki
Dostawca
Cena

 – 

  • 31
  • 35

Kawa z Etiopii jest bardzo charakterystyczna w smaku, dzięki warunkom, w jakich uprawia się ziarna. Są one dość zróżnicowane, tak samo jak rodzaje kawy z Etiopii. Kawy z tego regionu zwykle charakteryzują się wyższą kwasowością, przez co odczuwamy je jako bardziej świeże, owocowe w smaku, nieco inne od charakterystycznych np. dla Brazylii. 

Etiopia - królestwo kawy

Za królestwo kawy uważa się Brazylię, ale kto interesuje się historią kawy, dobrze wie, że pierwsze uprawy powstały właśnie w Afryce. Niektórzy uważają nawet, że kawa wzięła swą nazwę od jednego z regionów w Etiopii. Uważa się też, że arabica wywodzi się z Etiopii – to właśnie stamtąd ziarna miały dotrzeć do wszystkich miejsc, gdzie obecnie arabica jest uprawiana. 

Kawa z Etiopii ma bardzo długą i bogatą historię. Jej dorobek to różne rodzaje kawy, znacząco różniące się między sobą, zależnie od regionów i warunków, w jakich są uprawiane. Żaden szanujący się koneser kawy nie może darować sobie spróbowania którejś z kaw z Etiopii – a najlepiej przetestować je wszystkie!  

Uprawa kawy w Etiopii

Etiopia to kraj o zróżnicowanych warunkach, a kawę uprawia się w różnych regionach tego kraju. Sprawia to, że poszczególne odmiany kawy z Etiopii mocno się od siebie różnią – smakiem, aromatem, mocą, a także stopniem kwasowości. Powoduje to, że podróż po kawowej mapie Etiopii jest cudownym doświadczeniem.

Warto wiedzieć, że duża część kawy w Etiopii wzrasta na uprawach ekologicznych. Chyba nikomu nie trzeba mówić, co to oznacza. Taka kawa jest jeszcze bardziej wartościowa, ma pełniejszy smak i aromat oraz lepsze właściwości dla zdrowia. Jeśli ktoś szuka doskonałej kawy, to propozycje z Etiopii są właśnie dla niego.

Rodzaje ziaren kawy z Etopii

W Etiopii uprawia się różne rodzaje kawy. Wiele z nich można znaleźć w naszym sklepie. Do najchętniej wybieranych przez naszych Klientów należą gatunki Etiopia Guji Hambela Dimtu, Kello, Wonago Yirgacheffe, Yirgacheffe. Odmiany te cechują się niezrównanymi walorami, fantastycznie pobudzają, a także dodatnio wpływają na trawienie.

Oczywiście zawsze trzeba mieć świadomość, że kawa organiczna to samo dobro dla naszego ciała, ale także dla środowiska - jej uprawy służą zachowaniu ekosystemu i równowagi w przyrodzie. Wciąż rosnące zainteresowanie kawami z segmentu Organic sprawia, że w wielu sklepach jest to towar stale obecny na półkach.

Czym jest kawa organiczna?

Kawa organiczna, czyli ta z etykietą Organic, musi spełniać bardzo restrykcyjne normy - podobnie jak każdy produkt żywnościowy uznawany za organiczny. Kawa organiczna powstaje bez użycia substancji chemicznych takich jak pestycydy i nawozy sztuczne. Wprawdzie każdy kraj parający się produkcją kawy może częściowo modyfikować szczegółowe założenia, ale są i takie wytyczne, których żaden z producentów kawy nie podważa. 

O czym mowa? 

Aby kawa mogła zyskać certyfikat Organic, musi być uprawiana przy maksymalnym ograniczeniu środków chemicznych - ta zasada obowiązuje także podczas przetwarzania kawy. Teren na którym sadzone są uprawy powinien być wolny od chemii, co najmniej 3 lata wstecz, zanim zasadzimy krzewy kawowe. Kawa certyfikowana powinna być podczas uprawy i produkcji, a także pakowania i transportu oddzielona od tej, która procesowi certyfikacji podlegać nie będzie. Założeniem jest utrzymanie poziomu czystości nie dopuszczenia do skażenia, zanieczyszczenia. Wymagane jest także prowadzenie dokładnej dokumentacji dotyczącej sposobu wytwarzania kawy oraz częste kontrole jakości.

Często farmerów w biedniejszych regionach, nie stać na certyfikaty organiczne, co nie zmienia faktu, że kawy wysokiej jakości, jak specialty i pochodne, najczęściej uprawiane są w tak samo restrykcyjnych warunkach jak te z certyfikatem Organic. Warto mieć świadomość, że kawa z jednej plantacji może być podzielona na partie. Jedna podana zostanie certyfikacji  - sam proces jest dla farmera znacznym obciążeniem finansowym - i zostanie sprzedana drożej, druga takiego certyfikatu nie otrzyma, trafi więc na półki z opisem "jakości specialty" i zostanie sprzedana taniej, z większą marżą dla farmera. Ale wciąż będzie to ta sama, doskonała jakościowo kawa.

Pochodzenie kawy organicznej

Największe uprawy kawy organicznej spotkamy obecnie w Peru, Meksyku i Etiopii. Plantacje kawy organicznej zacienia się w naturalny sposób, sadząc roślinność - najczęściej drzewa, które stanowią sporą część powierzchni lasów na terenach państw zaangażowanych w produkcję kawy Organic. Taka organizacja upraw przyczynia się do zachowania równowagi w środowisku naturalnym oraz do rozwijania biotopu, czyli  przestrzeni życiowej organizmów żywych. 


Na plantacji kawy organicznej próżno szukać preparatów owadobójczych czy grzybobójczych. Według niektórych raportów dotyczących rozwoju rolnictwa ekologicznego, organicznego oraz zrównoważonego, plantacje kawy organicznej zajmują już ponad 20% wszystkich plantacji kawy na świecie. W dobie wzrastającej świadomości ekologicznej, żywność organiczna, w tym kawa, stanowić będą coraz większy procent wszystkich produktów na sklepowych półkach.

Smak i aromat

Podobnie jak w przypadku innych roślin uprawianych bez zbędnej chemii, kawa organiczna cechuje się lepszym smakiem i aromatem. Krzew kawowca uchodzi za bardzo delikatny, stąd wszelka chemiczna ingerencja na etapie jego wzrostu, a potem przetwarzania ziaren skutkuje zaburzeniem naturalnego bukietu kawy. Wśród właściwości kawy organicznej wymienia się także większą zawartość antyoksydantów.

Jeśli naprawdę zależy nam na kawie, która nie tylko ma wyśmienity smak, aromat oraz body, ale także ma wszystkie walory wynikające z jej ekologicznej uprawy, sięgajmy po kawę z certyfikatem Organic.

Szczególnie polecamy kawę Etiopia Yirgacheffe Hafursa Organic gwarantującą słodkie i owocowe doznania smakowe oraz kawę Etiopia Mormora - rarytas dla wielbicieli naturalnie obrabianych kaw z Etiopii. W smaku wczuwa się poziomki i nektarynki oraz orzechową końcówkę. Plantacja Mormora ma na swoim koncie prestiżowe nagrody, m.in.: "National Taste of Harvest Competition" 2012, drugie miejsce w cuppingu "Inter Country Taste of Harvest" 2012 organizowanym przez AFCA, a także trzecie i czwarte miejsce w "National Taste of Harvest Competition" 2014.

Właściwości kawy organicznej

O tym, że kawa ma liczne właściwości prozdrowotne nie trzeba już nikogo przekonywać. Obok wymienionych właściwości antyoksydacyjnych, kawa pomaga spalać tłuszcz i przyspiesza przemianę materii. Organiczna kawa poprawia krążenie krwi, sprawia, że organizm jest lepiej dotleniony. Podnosi również poziom serotoniny i dopaminy, czyli tzw. hormonów szczęścia. Pozytywnie wpływa na stan serca i wątroby. Łagodzi bóle mięśni i sprzyja wysiłkowi sportowemu. 

Kubek kawy organicznej dostarcza witamin B2, B3 i B5 i może przyczyniać się do redukcji stresu. Tę listę można by ciągnąć jeszcze długo - ważny jest fakt, że im lepsza jakościowo kawa, tym silniejsze jej oddziaływanie na nasz organizm. Właśnie dlatego właściwości kawy organicznej są nie do przecenienia. Wraz z każdą wypitą filiżanką wprowadzamy do naszego organizmu same dobroczynne substancje. Nie pochłaniamy przy okazji pestycydów czy sterydów. Kawa organiczna to sojuszniczka każdego organizmu spragnionego codziennej dawki energii i pozytywnych doznań smakowych. 

Czym jest specialty?

O tym czy  kawa zalicza się do segmentu specialty decyduje jej ocena przeprowadzana przez SCAA czyli Specialty Coffee Association of America. Ta założona w 1982 roku organizacja zrzeszała początkowo niewielką grupę pasjonatów, którzy stawiali sobie za zadanie dyskusję na temat rozwiązywania problemów z jakimi boryka się kawa specialty oraz ustalenie ścisłych norm handlu tą właśnie kategorią kawy. Dziś to organizacja licząca ok. 2500 członków i wyznaczająca standardy rynku. Zrzesza producentów i sprzedawców kawy, którzy za punkt honoru wyznaczyli sobie nie ilość zbiorów, a ich jakość. 

Klasyfikacji mogą zostać poddane wyłącznie kawy pozbawione defektów, uprawiane na odpowiednich wysokościach. Zgodnie z systemem GACCS kawa zielona, czyli ziarna jeszcze nie poddane procesowi palenia, powinna pojawić się przed klasyfikatorem w postaci próbki zawierającej 35 gramów ziaren. Ziarna zostaną ocenione pod względem wad pierwotnych i wtórnych. Kawy specialty nie mogą mieć żadnych wad kategorii pierwszej ani więcej niż 5 wad kategorii drugiej.

Kolejna część klasyfikacji (cupping, cup testing) wymaga, aby ziarna kawy zostały upalone 24 godziny wcześniej. Muszą one "odpoczywać" co najmniej 8 godzin. Samo palenie powinno trwać od 8 do 12 minut. Próbki muszą być przechowywane w hermetycznym pojemniku w ciemnym i chłodnym pomieszczeniu i mogą zostać zmielone dopiero przed samym cuppingiem - ale nie wcześniej niż 15 minut przed przygotowaniem napoju. Także woda używana do parzenia musi spełniać określone wymogi. Każda z filiżanek kawy zostanie oceniona w skali od 6 do 10: 6 to kawa dobra, 7 - bardzo dobra, 8-9 - doskonała, 10 - wybitna.

W kolejnych etapach ocenianie będą także: aromat kawy tuż po zmieleniu i po zaparzeniu, smak, posmak, kwasowość, body i balans oraz słodkość jednorodność i czystość.

Ufff... Dopiero teraz pojawi się ostateczna punktacja przyporządkowująca kawę do konkretnego segmentu.

< 80,0 - poniżej jakości specialty
80 - 84,99 - bardzo dobra
85 - 89,99 - doskonała (excellent)
90 -100 - wybitna


Czym różni się kawa specialty od zwykłej kawy?

Po pierwsze, tylko arabika może uzyskać certyfikat specialty.

Po drugie, w ramach wspomnianych wyżej "pięciu wad kategorii drugiej", w ziarnach kawowych mogą się pojawić resztki kawowych łupinek czy pęknięte ziarna. Wystarczy jedno lekkie nadpleśniałe ziarenko, żeby próbka nie została dopuszczona do klasyfikacji. Tymczasem kawa, która pojawia się w sprzedaży w supermarkecie na pewno zawiera gorsze jakościowo ziarna, drobinki gałązek kawowca - wszystko to poddawane jest obróbce w bardzo wysokiej temperaturze, która eliminuje ewentualny przykry zapach. Tzw. kawa komercyjna jest po prostu gorszej jakości.


Kawa specialty - czy warto?

Warto, bo kawa ziarnista kategorii specialty to mistrzostwo samo w sobie. Warto, bo pijąc wyłącznie kawy komercyjne, kupowane w supermarketach, nigdy nie dowiemy się, dlaczego kawa nazywana bywa czarnym złotem. Jakość przekłada się na smak, aromat oraz wszystkie inne zmysłowe doznania, dla których - jak widzicie powyżej - koneserzy kawy znajdują wiele działających na wyobraźnię określeń.

Profesjonalne sklepy z kawą prowadzone są zwykle przez pasjonatów, którzy sprowadzają dla swoich klientów różnorodne odmiany kawy i służą podpowiedzią, kiedy uznacie, że kawa kawie nierówna i chcecie czegoś więcej, niż paczki kawy mielonej niewiadomego pochodzenia. Czy kawa specialty jest dla każdego? Na pewno jest dla każdego smakosza, który ma ochotę nie tylko na wyśmienitą kawę, ale i ważny jest dla niego fakt, w jakich warunkach kawa była uprawiana. Kiedy przeglądacie oferty sklepów z kawą, na pewno zauważacie, że opisy kawy specialty zawierają nie tylko informacje o walorach smakowych i zapachowych, ale także o posiadaniu certyfikatów takich jak Fairtrade czy Rainforest Alliance.


Jaką kawę specialty wybrać?

Jeśli mamy problemy z wyborem kawy, warto skorzystać ze specjalnego quizu na stronie sklepu. Działa on jak doskonale sformatowana wyszukiwarka. Kiedy wpiszemy wszystkie preferencje, wyświetli nam się lista kaw spełniających nasze oczekiwania. Dla początkujących kawoszy niektóre pytania mogą wydawać się naprawdę szczegółowe i wymagające specjalistycznej wiedzy, ale stali bywalcy na pewno zrozumieją, czemu służy tak precyzyjny kwestionariusz. Każda kawa jest nieco inna - różnią się nie tylko walorami smakowymi, ale też poziomem wypalenia oraz przeznaczeniem do konkretnych metod parzenia.

W segmencie kaw specialty warto zwrócić uwagę na kawę Etiopia Kello - kawę jakości specialty, pochodzącą z Etiopii, wypalaną metodą tradycyjną w piecu bębnowym. Dzięki mokrej obróbce oraz uprawie na wysokości około 2000 m.n.p.m w naparze uzyskujemy orzeźwiający smak herbaty Earlgrey oraz brzoskwiń. Równie godna polecenia jest Brazylia 1 kg - kawa z segmentu Specialty Coffee oceniona przez profesjonalnych Q-Grader`ów na 85 pkt. w skali na 100 możliwych. Kawa pochodzi z handlu direct trade, czyli z ominięciem giełdy i niepotrzebnych pośredników. Są to ziarna odmiany Yellow Burbon uchodzącej za najsłodszą z odmian arabiki. Kawa wypalana jest metodą tradycyjną w piecu bębnowym. Średni stopień wypalenia oraz świeżość zielonego ziarna zapewniają kawie pełen, bogaty czekoladowo-orzechowy smak, z akcentami marcepanu i karmelu w zapachu.

Parzenie kawy w ekspresie ciśnieniowym

Chociaż coraz większą popularnością cieszą się ekspresy na kawowe kapsułki, prawdziwi kawosze pozostają wierni ekspresom kolbowym. Kawa w kapsułce to prezent - niespodzianka: nigdy nie możesz być pewny, co znajduje się wewnątrz. Kolejna sprawa to kwestia samego opakowania, nośnika - zadawałeś sobie kiedykolwiek pytanie, co dzieje się z plastikowymi kapsułkami po zaparzeniu kawy? Oczywiście trafiają na śmietnik i jak wszystkie tworzywa sztuczne niepotrzebnie degradują środowisko.

Tymczasem kawa parzona w ekspresie kolbowym to zupełnie inna historia. Samo parzenie wymaga elementarnej wiedzy, bo bardzo łatwo kawę zmarnować. Po pierwsze, czas parzenia nie może być zbyt długi. Oznacza to, że jeśli ekspres sygnalizuje, iż twoja mała czarna jest już gotowa, należy prędko nalać ją do kubka. Tak, kawa będzie miała właściwą temperaturę. Jeśli ją przetrzymasz, nie będzie cieplejsza – będzie przepalona i bardzo nieprzyjemna w smaku. Iście piekielny napar… 

Po drugie, dozownik w ekspresie zawsze uzupełniamy zimną wodą. I przy każdym parzeniu świeżą - najlepiej przefiltrowaną. Wystarczy zwykły filtr Brita. Po trzecie, pamiętajcie o spieniaczu mleka – jeśli wasz ekspres ma taki sztyft, który za każdym razem trzeba w mleku zanurzyć, koniecznie trzeba dbać o jego czystość. Przytkany spieniacz nie tylko nie będzie działał zgodnie z przeznaczeniem, ale i może "pluć" do kawy resztkami zwarzonego mleka.


Parzenie kawy w ekspresie to sztuka wymagająca wprawy.

Kawa ziarnista do ekspresu

Najlepszy ekspres jaki można sobie wyobrazić to model z wbudowanym młynkiem. Kupując taki, mamy pewność, że za każdym razem naszą kuchnię wypełni aromat świeżo mielonej kawy. Żadna kawa mielona kupowana w supermarkecie nie będzie pachniała tak, jak ta ziarnista, świeżo palona i świeżo parzona. Ekspres z młynkiem to gwarancja, że zawsze zmielimy tylko tyle kawy, ile jest nam potrzebne - na dobre więc możemy zapomnieć, że istnieje coś takiego jak zwietrzała kawa. Kawa ziarnista dłużej zachowuje swój aromat. Kawa świeżo palona najlepsza jest w pierwszym miesiącu po otwarciu opakowania, ale prawidłowe jej przechowywanie gwarantuje perfekcyjne doznania smakowe i zapachowe nawet do pół roku.

Najlepsza kawa do ekspresu ciśnieniowego

Ekspres ciśnieniowy na pewno doskonale przyrządzi nam kawę Yellow Blend - to 100% arabika, mieszanka ziaren z Brazylii, z rejonu Minas Gerais, stworzona z myślą o ludziach, którzy kochają łagodny smak oraz niewielką kwasowość. Godna polecenia jest Blue Label, mieszanka kaw pochodzących z Gwatemali, Kostaryki, Salwadoru, Brazylii oraz Indii czy Yellow Label - pełne body zapewnia dobry balans smaków i aromatów: słodycz żółtych owoców, gorzka czekolada oraz marcepan.


No i oczywiście Black Blend - mieszankę 50% arabiki z Brazylii, z rejonu Minas Gerais oraz 50% robusty z Indii. To kawa ziarnista stworzona z myślą o ludziach, którzy potrzebują sporej dawki kofeiny i cenią sobie bardzo mocny smak i aromat. Black Blend to także doskonała kawa do kawiarki.

Różne kawy do różnych urządzeń

Warto pamiętać, że to m. in. preferowany przez nas sposób parzenia kawy przesądza o tym, po którą kawę sięgniemy przy sklepowej półce. Kawa ziarnista do ekspresu wypalana jest dłużej i w niższych temperaturach niż ta do wciąż obecnych w naszych kuchniach ekspresów przelewowych, czy do parzenia tradycyjnego. Warto jednak zaznaczyć, że ekspresy ciśnieniowe coraz częściej traktowane są jako jedna z kilku możliwości parzenia kawy w domu. Obok nich, na naszych kuchennych blatach pojawiają się tradycyjne kawiarki czy ekspresy przelewowe nowej generacji. Chętnie sięgamy po alternatywne metody parzenia kawy, jak choćby kawa parzona według Pięciu Przemian - wyśmienity napój z cynamonem kardamonem oraz innymi aromatycznymi przyprawami.

Wybierając sklep internetowy z kawą zamiast supermarketu mamy gwarancję, że poszczególne opakowania kaw będą precyzyjnie opisane nie tylko ze względu na zawartość określonych gatunków i odmian kawy, ich pochodzenia czy walorów smakowych i zapachowych, ale także z uwagi na sposoby parzenia. Różne kawy do różnych urządzeń - oto zasada, dzięki której zapomnimy o uniwersalnej, bezsmakowej kawie uniwersalnej.

Uprawa ziaren kawy w Kolumbii

Pierwsze wzmianki o uprawach krzewów kawowca w Kolumbii pochodzą z XVIII wieku. Wtedy to pojawiły się uprawy sadzone początkowo na użytek własny, a z czasem także w celach eksportowych. Pierwszy transport kawy do USA wypłynął z Kolumbii dopiero w 1835 roku, dając początek ogromnemu zainteresowaniu kolumbijskim czarnym złotem na całym świecie. Plantacje kawy wyrastały jak grzyby po deszczu, był nawet czas, że stanowiły one główne źródło dochodu państwa. Przełom wieku XIX i XX był dla plantatorów niezbyt łaskawy. Po tzw. Wojnie Tysiąca Dni gospodarka Kolumbii znacznie wyhamowała i trzeba było czekać aż do lat 50. XX wieku, żeby znów podniosła się na tyle, że kawa kolumbijska wróciła do łask smakoszy i koneserów. Duża w tym zasługa powołanej w tym czasie Narodowej Federacji Kawy.

Delikatność - Tradycja kawy z Kolumbii

Triángulo del Café czyli Trójkąt Kawy to region, w którym skupia się obecnie większość plantacji. Idealne warunki klimatyczne oraz utrzymywany wciąż ręczny zbiór ziaren kawy oraz ich ręczna obróbka sprawiają, ze kawa ziarnista z Kolumbii może nosić tytuł królewski. O znamienitości regionu świadczy fakt, że w 2011 roku został on wpisany na  listę UNESCO jako „światowe dziedzictwo krajobrazu i kultury kawy”.

Tradycyjna kawa kolumbijska obrabiana jest w niewielkich spółdzielniach. Ta arabica o dominującej nucie orzechowo-czekoladowej nadaje się zarówno do przyrządzania kaw delikatnych jak cappuccino czy latte, jak i kaw parzonych na wszelkie sposoby tradycyjne. W każdej odsłonie kolumbijska kawa jest mocna, a zarazem delikatna w smaku. Trudno się też dziwić, że statystyki podają, iż rocznie produkuje się tu aż ok. 12 milionów worków kawy. Największą popularnością cieszą się dwie odmiany arabiki - typica i caturra. Typica określana jest mianem pierwotnej odmiany arabiki. Caturra charakteryzuje się lekką kwasowością, niską lub umiarkowaną intensywnością smaku oraz nieco niższym poziomem słodkości i przejrzystości.

Rodzaje kawy pochodzącej z Kolumbii

Kawy z Kolumbii charakteryzują się pełnym body - czy "mouthfeel" (uczuciem w ustach). Opisy owego body, podobnie jak opisy bukietu wina, to jedne z najbardziej poetyckich fraz, jakie możecie przeczytać na temat kawy. Kawa kolumbijska jest w kwestii swej cielistości jedną z najwspanialszych kaw na świecie. Supremo Medellin (pierwsze słowo określa najwyższą jakość ziaren, zaś drugie – miejsce pochodzenia) to właśnie jedna z tych kaw, których smak, zapach oraz ciężkość są nie do podrobienia. Medellin słynie nie tylko z kawy - to także siedziba legendarnego kartelu narkotykowego prowadzonego kiedyś przez Pablo Escobara.

Niestety w przypadku dużych palarni kawy do celów komercyjnych, czyli tej, która trafia potem na półki supermarketów i sprzedawana jest w bardzo niskich cenach, raczej nie zwraca się uwagi na takie niuanse. Tylko małe palarnie kawy, w których wszystko odbywa się ręcznie, a nie maszynowo, są w stanie całkowicie panować nad procesem palenia - od wyboru ziaren, po efekt finalny.

Po co palimy ziarna kawy?

Ziarna kawy pali się po to, żeby wydobyć z nich smak i aromat. Niefachowe palenie kawy może je zmienić albo wręcz zabić. Zbyt niska temperatura palenia sprawi, że substancje lotne zawarte w kawie nie wyzwolą się, zbyt wysoka - że owszem, zostaną wyzwolone, ale i poddane kolejnych reakcjom chemicznym, które sprawią, że się ulotnią. W obu przypadkach efekt palenia kawy będzie taki, że pozbawimy ziarna głębi smaku i aromatu. Jak mówią bariści, smak i zapach będą płaskie.

Podczas palenia kawy może się uwolnić aż 800 substancji, które decydują o jej bukiecie i cielistości, czyli tzw. body. Nieprawidłowo przeprowadzony proces palenia może zniweczyć pracę jaką plantatorzy kawy włożyli w uzyskanie wysokojakościowych ziaren. Dlatego w palarniach kawy istnieje funkcja Mistrza Palenia - osoby, która ma tak duże doświadczenie i tak zaawansowane umiejętności, że jest w stanie dobrać optymalne warunki palenia: czas, temperaturę (w tym tempo jej wzrostu oraz czas schładzania) oraz szybkość samego palenia. Wydaje się, że to sprawa dość prosta, tym czasem nie ma innej drogi do zostania Mistrzem, niż... zmarnowanie stosownej ilości kawowych ziaren. Także i w przypadku palenia kawy ćwiczenie czyni mistrza.

Rodzaje palenia kawy

Palenie klasyczne odbywa się w obracającym się, podgrzewanym od zewnątrz bębnie, w temperaturze ok. 250 – 300 stopni Celsjusza i trwa ok. 20 minut. Podczas palenia ziarna są cały czas mieszane, co gwarantuje równomierne wypalenie całej partii. Ponieważ bęben jest urządzeniem otwartym, kiper przez cały czas ma do niego wgląd i może przeprowadzać kontrolę jakości na bieżąco, a kiedy trzeba - korygować proces palenia. Po wypaleniu, wciąż będące w ruchu ziarna, schładza się doprowadzanym z zewnątrz powietrzem. Chłodzenie musi odbywać się błyskawicznie, żeby procesy chemiczne zachodzące w ziarnach nie uległy zatrzymaniu. Mogłoby to doprowadzić do zmiany właściwości smakowych kawy.

Palenie szybkie (turbo) jest w pełni zautomatyzowane i trwa raptem od trzech do pięciu minut. Ziarna wypala się ogromnych bębnach, w których panuje temperatura przekraczająca 400 stopni Celsjusza (górna granica to 600 stopni). Wypalone ziarna chłodzie się wodą.

Właściwości kawy palonej

Istnieją cztery stopnie palenia kawy.

  • Jasne palenie kawy (styl cynamonowy i amerykański) odbywa się w temperaturze 200°C. Uzyskujemy ziarna o wysokiej zawartości kofeiny i subtelnym, pozbawionym goryczy, smaku i naturalnej kwasowości. To dobry sposób, kiedy w grę wchodzą kawy afrykańskie.
  • Średnie palenie kawy (styl wiedeński) wymaga temperatury 210-220 °C. Umiarkowana zawartość kofeiny, lekka goryczka oraz niższa niż w przypadku palenia jasnego kwasowość, to cechy charakterystyczne ziaren wypalonych w tym stopniu.
  • Średnio ciemne palenie kawy gwarantuje bogactwo smaku i wyrazistą gorycz.
  • Ciemne palenie kawy (styl francuski i włoski espresso), przebiegające w temperaturze aż 225-250°C, da efekt niemal całkowitego pozbawienia ziaren kofeiny oraz kwasowości.

Jak mielić paloną kawę?

Kawa palona ziarnista trafia więc do naszej kuchni i stajemy przed koniecznością jej zmielenia. Warto pamiętać, że w zależności od tego jaki rodzaj naparu chcemy przygotować i jakich narzędzi do tego użyć (ekspres ciśnieniowy, dripper, Aeropress, kawiarka), musimy użyć kawy o różnym stopniu rozdrobnienia.

Nowoczesne młynki do kawy - młynek elektryczny Gastroback, młynek ręczny Porlex Mini - mają skalę grubości mielenia oraz możliwość ustawienia czasu mielenia. Gastroback ma aż 18 trybów mielenia, a żarna stożkowe młynka wykonane są ze stali nierdzewnej, co przy 130W mocy silnika zapewni równomierny przemiał kawy. Z kolei Porlex Mini bezproblemu mieści się w AeroPressie.

Jak przechowywać kawę?

Kawa palona ziarnista zachowuje swoje właściwości przez ok. 3-4 tygodnie po otwarciu opakowania. Trzeba jednak wiedzieć, że taką świeżo paloną kawę w ziarnach warto otworzyć dopiero przed przygotowaniem kawy.

Dobrze kupować kawę w profesjonalnych opakowaniach do jej przechowywania - mają one wbudowany wentyl, umożliwiający uchodzenie dwutlenku węgla, kiedy zgromadzi się go wewnątrz zbyt dużo. Opakowania takie z zewnątrz są papierowe, ale od wewnątrz metalizowane i zapewniają brak przepustowości.

Zakochana kobieta przemyciła nasiona kawowca w bukiecie kwiatów i tak oto Brazylijczycy mogli w roku 1727 zainicjować uprawę czarnego złota. Czy już wtedy przeczuwali, że Brazylia wyrośnie na kawową potęgę? Na pewno mieli świadomość, że misja pułkownika de Melo Palheta może przynieść dalekosiężne skutki...

Brazylia - ojczyzna kawy

Wyrastające jak grzyby po deszczu plantacje kawy potrzebowały rąk do pracy. Plantatorzy kupowali więc afrykańskich niewolników. Szacuje się, że około roku 1850 na plantacjach pracowało ponad półtora miliona niewolników. Niewolnictwo zniesiono w Brazylii w roku 1888, ale w żaden sposób nie przyczyniło się to upadku rozkręconego już na dobre kawowego biznesu.

Brazylia wciąż pozostaje największym producentem kawy na świcie. Jak na kraj, który uprawy krzewów kawowych musiał się po prostu nauczyć, to naprawdę fenomenalne osiągnięcie. Nie udałoby się zostać Brazylii kawowym potentatem, gdyby nie sprzyjające warunki geograficzne i klimatyczne. Dalej historia potoczyła się już klasycznie: rozwój plantacji zainicjował i wymusił rozwój infrastruktury, m.in. powstanie linii kolejowych czy rozbudowę portów.

Uprawa kawy brazylijskiej

Ostrożnie szacując, można powiedzieć, że obecnie funkcjonuje w Brazylii ponad 220 tysięcy plantacji, które zajmują powierzchnię ponad 27 000 km². W latach "20 i "30 XX wieku, kraj ten produkował takie ilości kawy, że było jej na światowym rynku za dużo. Część zbiorów zutylizowano: spalono bądź utopiono! Chociaż dzisiaj już tylko 30% światowej produkcji kawy pochodzi właśnie z Brazylii (w czasach wspomnianych nadwyżek było to aż 50%), to ona dyktuje wciąż ceny tego cennego surowca. Od 1990 roku kawa brazylijska nie jest już traktowana jak dobro narodowe, którego uprawy podlegają kontroli państwa. Zarzucono politykę interwencjonizmu i zdano się na prawa wolnego rynku.

Z 21 stanów Brazylii aż 17 produkuje kawę, lecz tylko cztery z nich - Parana, São Paulo, Minas Gerais i Espirito Santo - dostarczają aż 98% całkowitej produkcji, przy czym aż 50% całej produkcji pochodzi z południowego stanu Parana.

Gatunki kaw brazylijskich

"Kawa brazylijska" to nazwa bardzo pojemna i nieprecyzyjna - w kraju uprawia się wiele odmian i gatunków kawy. Króluje arabika w swoich typowych odmianach: Bourbon, Catuai, Mundo Novo i Typica. Robusta to około 15% całej produkcji.

Znaczna część upraw kawy traktowana jest jako plantacje przemysłowe. Ziarna kawowe zbiera się tu za pomocą kombajnów, suszy na słońcu a potem sprzedaje producentom pracującym i dla marek popularnych, jak Sahara, i tych nieco bardziej wyrafinowanych, jak Lavazza. Robusta ląduje najczęściej w anonimowych mieszankach sprzedawanych w supermarketach na całym świecie.

Wraz z uwolnieniem rynku kawy spod rządowej kurateli, coraz więcej plantacji zaczęło wprowadzać światowe standardy w celu uzyskania certyfikatów Premium Specialty czy Organic. Wiązało się to i ze stworzeniem korzystniejszych warunków uprawy, i ze zmianami w kwestii zbierania i obróbki kawowych ziaren. Stała kontrola jakości na każdym etapie produkcji kawy, pozwala najbardziej zaawansowanym producentom trafić do pierwszej kawowej ligi.

Kawa arabika brazylijska

Brazylijska arabika (lub raczej: brazylijskie arabiki) są łagodne w smaku, pozbawione kwasowości i często mają nuty orzechów i czekolady. Mówi się, to najbardziej kawowe kawy na świecie - prawdziwa klasyka smaku. Taki jest na pewno popularny Santos - znajdziecie go np. w mieszance Brazylia House Blend oraz odmiana Yellow Burbon - kawa słynąca z najwyższej słodyczy, charakteryzująca się pełnym, bardzo bogatym body oraz intensywnym czekoladowym smakiem. W zapachu da się wyczuć migdały, rodzynki oraz orzechy laskowe. Kawa została wypalona w sposób średni, co zapewnia jej naturalny smak oraz oryginalny charakter. Jedną z kaw odmiany Yellow Burbon jest Fazenda Rainha - charakteryzuje ją pełne body z nutami gorzkiej czekolady i czerwonej pomarańczy.

Kawy z Brazylii nadają się zarówno do parzenia w tradycyjnych ekspresach ciśnieniowych czy przelewowych jak przy pomocy dripów czy urządzeń takich jak Chemex czy AeropressHistoria kawy brazylijskiej to historia pasji, która przerodziła się w dochodowy biznes. Warto też pamiętać, że Brazylia wciąż pozostaje krajem o największym spożyciu kawy na głowę mieszkańca. Choć znaczna część produkowanej przez ten południowoamerykański kraj kawy to ziarna przeznaczone do typowego odbiorcy, o te ponadprzeciętne dba Brazylijskie Stowarzyszenie Producentów Kawy Wysokogatunkowej.

Honduras - kawa z Karaibów

Krzewy kawowca znano w Hondurasie już w XIX wieku, ale aż do połowy wieku XX nikt nie zawracał sobie głowy produkcją kawy na skalę większą niż indywidualna. Warunki do upraw były doskonałe, za to infrastruktura państwa - fatalna. Dopiero w połowie ubiegłego wieku rząd Hondurasu, przy wydatnym wsparciu władz Stanów Zjednoczonych, podjął decyzję o produkcji  przetwarzaniu kawy na rynki zewnętrzne.

Hondurascy plantatorzy wpadają w swego rodzaju błędne koło. Ich niechęć do inwestowania w polepszenie jakości upraw oraz brak dbałości o wyrabianie dobrych marek poszczególnym gatunkom kawy skutkuje niskimi cenami na rynkach lokalnych. Z drugiej jednak strony, właśnie te na poły pierwotne uprawy, nieskażone chemią oraz automatyzacją zbiorów oferują ziarna bardzo przyzwoitej jakości - często nawet godne miana ziaren z upraw ekologicznych czy nawet organicznych.

Coraz więcej plantacji kawy w Hondurasie to miejsca o charakterze spółdzielni socjalnych, w których pracują wyłącznie kobiety. Daje im to możliwość uzyskania samodzielności dzięki pracy i zarobkom. Honduras wciąż jeszcze jest bardzo patriarchalnym krajem, dlatego warto pamiętać, że wiele paczek kawy pochodzących z Hondurasu ma wymiar symboliczny - to osobista wolność jakiejś kobiety. A przy tym zupełnie realny fantastyczny smak - mówi się, że właśnie honduraskie kawy wyróżniają się na tle innych kaw środkowoamerykańskich i karaibskich najbardziej zróżnicowanym smakiem.

Rodzaje kawy z Hondurasu

Za najlepszą uznawana jest kawa Honduras SHG. Są to ziarna charakteryzujące się niską kwasowością (jak przystało na kawy uprawiane na wysokościach dochodzących nawet do 1800 m n.p.m.), delikatnością oraz bogactwem aromatów, wśród których królują nuty owocowe (pomarańcza, brzoskwinia), karmelowe, waniliowe czy orzechowe.

Z regionu Santa Barbara pochodzi kawa uprawiana na plantacji Miguela Moreno. Co roku plantator ekspediuje w świat około czterdziestu worków czarnego złota - w profilu sensorycznym kawy znajdziemy śliwki, karmel, kakao, borówki. Tu także powstaje kawa
Jose Maria Lopez, idealna do parzenia przelewowego i alternatywnego. To stuprocentowa arabica o niskiej zawartości kofeiny.

Kawa ziarnista z Hondurasu

Ziarna kawowe z Hondurasu wciąż zyskują uznanie kawoszy na całym świecie. Intensywny aromat kawy z Hondurasu, jej bogate body oraz ciekawe profile sensoryczne sprawiają, że coraz częściej kawy środkowoamerykańskie goszczą w naszych kuchniach.Obok  kaw honduraskich, na półkach znaleźć można mieszanki ziaren kawowych pochodzących z różnych krajów, np. Hondurasu i Kolumbii (Continental Blend). Świeżo palone ziarna warto wypróbować z uwagi na ich niezwykłe walory smakowo-zapachowe.

Czym jest kawa owocowa - akcenty smakowe

Kawa owocowa to nie jest żadna osobna odmiana kawy  - tak mówimy o kawowych ziarnach mających bogaty aromat i posmak owocowy. Takich owocowych aromatów i smaków może być, wg. koła smaków - aż osiem kategorii:

  • cytrusy
  • jabłka
  • melon
  • winogrona
  • owoce tropikalne 
  • owoce pestkowe
  • owoce suszone
  • jagody

W obrębie każdej kategorii znajdziemy od dwóch do nawet dziesięciu wyróżnionych akcentów smakowo-zapachowych. Wśród nich tak działające na wyobraźnię jak klementynka, kantalupa, karambola, papaja, czeremcha czy suszona śliwka. Profil smakowo-aromatyczny kawy uzależniony jest od występowania poszczególnych nut aromatycznych oraz ich nasilenia i głębi.

Warto wiedzieć, że w procesie obróbki ziaren kawowych, zwłaszcza na etapie ich palenia, można wpływać na smak i aromat kawy. Dobry Mistrz Palenia potrafi zachować oryginalne akcenty smakowe i zapachowe. Ten o mniejszych umiejętnościach może je niepotrzebnie wyeliminować - np. poprzez dobranie za wysokiej temperatury palenia czy zbyt wolnego tempa chłodzenia ziaren.

Także sposób podania kawowego naparu może wpłynąć na modyfikację smaku i aromatu. Cukier, mleko czy różnego rodzaju syropy do kawy są w stanie zmienić jej oryginalne walory sensoryczne.

Jaką kawę owocową wybrać?

Spośród wielu kaw owocowych warto spróbować Yellow Label - to mieszanka kaw pochodzących z Kolumbii, Kostaryki, Salwadoru, Tanzanii i wysp karaibskich. Ziarna ją tworzące zostały zmieszane przed procesem palenia, co zapewnia jednolity i powtarzalny smak przygotowanego naparu. Pełne body zapewnia dobry balans smaków i aromatów: słodycz żółtych owoców, gorzka czekolada oraz marcepan. Kawa została wypalona nieco ciemniej, dzięki czemu świetnie nadaje się do zaparzania metodami ciśnieniowymi.

Godna polecenia jest także Blue Label - a zapachu wyczujemy dojrzałe zielone owoce – awokado lub skórkę arbuza.

Profil sensoryczny kawy potrafi być opisany równie atrakcyjnie jak bukiet wina. Bez względu na to, czy najpierw ów profil smakowo-zapachowy wyczuwamy, czy też pojawia się dopiero jako efekt sugestywnego opisu, warto spróbować kaw owocowych. Ich degustacja gwarantuje naprawdę niezwykłe doznania.

Kawa ziarnista w promocji - czy warto?

Po pierwsze, warto kupować kawę ziarnistą w ogóle. Jeśli tylko mamy do wyboru kawę mieloną i ziarnistą, ta druga zawsze jest lepszym wyborem. W sklepach z kawą mamy gwarancję, że ziarna będą świeżo palone, z precyzyjnie oznaczoną datą przydatności do spożycia i zapakowane w torebkę bądź pudełko umożliwiające ich przechowywanie bez uszczerbku na jakości. Kawa ziarnista zmielona bezpośrednio przed przygotowaniem jest nie do porównania z supermarketową kawą mieloną trzymaną w szafce tak długo, aż się skończy - tracąc po drodze aromat i smak. 


Warto pamiętać, że w specjalistycznym sklepie internetowym z kawą trafimy zarówno na małe opakowania przeznaczone do użytku indywidualnego, jak i duże - od 1 kg w górę - paczki przygotowane z myślą o firmach. Każda paczka kawy ziarnistej zachowuje swoje walory smakowo-zapachowe przez 3-4 tygodnie po otwarciu, a jeśli przechowujemy ją w zamkniętym opakowaniu - aż do wskazanej na nim daty ważności.

Po drugie, mając wszystko powyższe na uwadze, warto kupować kawę ziarnistą w promocji, zwłaszcza wtedy, kiedy mamy już ulubiony gatunek, nasza ulubiona marka kawy jest akurat w obniżonej cenie, a my pijemy tej kawy naprawdę sporo. I mamy warunki do jej przechowywania. Cena kawy ziarnistej w promocji może być naprawdę atrakcyjna.

Promocja a jakość kawy

To nieprawda, że na promocję trafiają kawy gorszej jakości. Pomijając fakt, że w specjalistycznym sklepie z kawą trudno w ogóle mówić o dostępności kaw gorszego sortu, to promocją obejmuje się najczęściej kawy kupowane najchętniej - czyli te najsmaczniejsze. Równie często w ramach promocji oferujemy kawy nowe, jeszcze niespopularyzowane - właśnie po to, żeby stały się znane i lubiane. Tania kawa ziarnista to ta sama, która sprzedawana w cenie regularnej cieszy się powodzeniem większym niż inne. Można ją kupować na zapas, na prezent, dla bliskich, żeby przekonać ich do zakupu kawy gdzie indziej niż w supermarkecie.

Wszystkie kawy oferowane w getcoffee.co to kawy dobre, lepsze i najlepsze. Fakt, że od czasu do czasu oferujemy niektóre po promocyjnych cenach oznacza tylko tyle, że chcemy was zarazić naszą kawową pasją.

Młynki do kawy

Do łask powróciły młynki do kawy. Kto znalazł w kuchennej szafce zapomniany młynek na korbkę albo jego wersję elektryczną, śmiało może poczuć się jak amator oldschoolowych gadżetów. Kto młynka nie ma, stanowczo powinien się weń zaopatrzyć. W warunkach domowych na pewno przyda się młynek ręczny Porlex Mini albo elektryczny młynek Gastroback. Na szczęście daliśmy się przekonać, że lepiej kupować kawę ziarnistą i mielić ją bezpośrednio przed parzeniem. Tylko wtedy ma zniewalający smak i aromat. Przechowywana w szczelnym pojemniku wietrzeje dużo wolniej, niż kawa mielona.

Dripper

Dripper znany jest dobrze tym z nas, którzy mieli do czynienia z przelewowymi ekspresami do kawy. To właśnie ten element, charakterystyczny lejek, do którego wkłada się filtr. Kiedyś stanowił wyłącznie element składowy ekspresu, dziś jest sprzedawany jako samodzielne urządzenie do parzenia kawy. Z uwagi na niewielkie wymiary można go ustawić wprost na filiżance czy kubku i bardzo szybko przygotować aromatyczny napar. Kawę wsypaną do papierowego, uprzednio przepłukanego gorącą wodą, filtra zalewamy bezpośrednio i czekamy aż przesączy się do naczynia. Najlepiej najpierw zalać kawę niewielką ilością wody, odczekać chwilę i dolać resztę. Gotowe!

AeroPress

Tego urządzenia możecie jeszcze nie znać, a stanowczo warto. Wymyślone stosunkowo niedawno (w roku 2005) działa na takiej samej zasadzie jak strzykawka tłokowa. Kawę przygotowujemy, podobnie jak w przypadku użycia drippera, bezpośrednio do kubka. AeroPress składa się z cylindra, tłoka i małego sitka, w którym umieszcza się filtr do kawy. W zależności od modelu do zestawu dołącza się lejek, miarkę i mieszadełko. Zmieloną kawę wsypujemy do cylindra. Z jednej strony nakładamy sitko z filtrem - warto go wcześniej przelać gorącą wodą - z drugiej włożymy tłok. 

Cała operacja sprowadza się do wyciśnięcia kawy  do kubka w taki sposób, w jaki używa się tradycyjnej strzykawki. Podczas jednego parzenia uzyskujemy jeden kubek kawy (maksymalnie 250 ml). AeroPress to urządzenie małe, można go zabrać ze sobą w podróż i w każdych okolicznościach cieszyć się wyborną kawą. Jeśli jesteśmy naprawdę wyrafinowanymi kawoszami, warto wiedzieć, że młynek ręczny Porlex Mini doskonale nadaje się do współpracy z AeroPressem. Używając obu urządzeń możemy więc zaparzyć wyśmienitą kawę, nieustępującą smakiem i aromatem tej z ekspresu ciśnieniowego. 

Filtry do kawy

Najpopularniejsze filtry do kawy to niezmiennie te papierowe. Warto nabywać je w dużych ekonomicznych opakowaniach, ponieważ są to filtry jednorazowe i idą jak woda. Przed każdym parzeniem kawy dobrze przelać sam filtr gorącą wodą, co pozbawi go charakterystycznego papierowego posmaku. Obok filtrów z papieru, w ekspresach ciśnieniowych oraz AeroPressach mamy do czynienia z metalowymi siteczkami o bardzo maleńkich otworkach, które również pełnią rolę filtrującą. Są one oczywiście wielorazowego użytku i po każdym użyciu trzeba je bardzo starannie przepłukać bieżącą wodą. Najrzadziej korzystamy z filtrów wykonanych z tkaniny o bardzo gęstym splocie. Wymagają one prania i suszenia po każdorazowym użyciu. 

Wszystkie opisane akcesoria do kawy ułatwiają nam przygotowanie esencjonalnego i aromatycznego naparu, który można dowolnie wzbogacić w mleko, cukier czy syrop smakowy. Warto spróbować kawy parzonej na wiele sposobów, żeby wybrać w końcu ten dla nas bezkonkurencyjny. Ale przecież nic nie stoi na przeszkodzie, żeby co dnia pić inaczej przyrządzany napar z czarnego złota.

Kawy z aromatem nieraz są świetną alternatywą tego napoju dla osób, które nie przepadają za zwykłymi kawami. Kawa czekoladowa tak samo znakomicie pobudza, ożywia ciało i umysł, a przy tym smakuje nieco inaczej. Polecamy ją osobom lubiącym odkrywać różne rodzaje kawy, a także tym, którzy kochają smak czekolady.

Skąd bierze się aromat kawy czekoladowej?

Trudno znaleźć kogoś, kto nie lubiłby smaku i aromatu czekolady, więc nasza kawa czekoladowa na pewno zainteresuje wszystkich. Ci zaś, którzy jej spróbują, będą nią prawdziwie zachwyceni, gdyż jest to produkt o bardzo wysokich walorach smakowych. Subtelny czekoladowy smak i aromat sprawia, że napój ten smakuje doskonale.

Kawa czekoladowa powstaje poprzez poddanie odpowiednio dobranych gatunków ziaren specjalnej obróbce – znaczenie ma tu zwłaszcza czas i temperatura palenia kawy. Nasza kawa czekoladowa jest w pełni naturalna. Nie znajdzie się w niej sztucznych domieszek w postaci aromatów czy olejków, dzięki czemu smakuje tak doskonale.

Rodzaje ziaren kawy o aromacie czekolady

Czekoladowy aromat ziaren kawy można wydobyć podczas specjalnej obróbki, ale jest to możliwe tylko w przypadku konkretnych odmian kawy, głównie z Brazylii. W naszej ofercie można znaleźć różne rodzaje kawy ziarnistej o aromacie czekoladowym, zachęcamy więc do zapoznania się z tymi propozycjami. Wszystkie są warte tego, by je przetestować. 

W naszym sklepie można znaleźć tylko doskonałą kawę i nie inaczej jest jeśli chodzi o kawę czekoladową. Różne typy ziaren pozwalają na przyrządzanie kawy o różnych smakach, co powinno zaspokoić rozmaite gusta. Zawsze jednak są to produkty najwyższej jakości, których smak i aromat zachwyci wszystkich.

Pochodzenie kawy czekoladowej

Kawa czekoladowa to doskonała odpowiedź na potrzeby koneserów kawy. Jest to też znakomite rozwiązanie dla osób, które nie przepadają za zwykłym smakiem kawy. Produkt ten różni się od zwykłej kawy jedynie w bardzo subtelny sposób. Można przy tym delektować się czekoladowym smakiem i aromatem bez wyrzutów sumienia, jakie zwykle towarzyszą jedzeniu czekolady.

Kawa czekoladowa jest znakomitą wariacją na temat tego napoju, dedykowaną dla osób chcących poszukiwać nowych smaków. Poddanie ziaren obróbce pozwalającej wydobyć ich czekoladowy posmak jest doskonałym rozwiązaniem, o czym warto przekonać się samemu. Kto kocha kawę i czekoladę, po prostu musi spróbować naszych wyjątkowych propozycji, zwłaszcza że kawę taką można przyrządzać na różne sposoby.

Jak podać kawę czekoladową?

Kawa z aromatem i delikatnym smakiem czekolady doskonale smakuje nawet jeśli poda się ją w najprostszy sposób, ale warto od czasu do czasu pokusić się także o inne opcje. Taki produkt doskonale smakuje jako kawa mrożona, na przykład z dodatkiem bitej śmietany czy lodów waniliowych (bądź czekoladowych). Na gorąco kawa czekoladowa znakomita jest także z mlekiem. Podana w taki sposób jest jak przepyszny deser.